କର୍ପୋରେଟ୍ ସେକ୍ଟରରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନୈରାଶ୍ୟଜନକ

“ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କେବଳ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଉଲ୍ଲେଖ ବା ଏକ ଚେକ୍‌ବକ୍ସ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମ ସଂଗଠନ ଓ ସମାଜରେ ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ମିଳିବା ଦରକାର । ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଆମେ ସମାବେଶୀକରଣ ଦିଗରେ କିଛି ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ଆମକୁ ଏହାର ଗତି ବଢ଼ାଇବାକୁ ହେବ,” ବୋଲି ମାର୍ଚ୍ଚିଂ ଶିପ୍‌ର ସଂସ୍ଥାପକ ଓ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ସୋନିକା ଆରୋନ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ କହିଛନ୍ତି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ “୧% ରୁ କମ୍” ରହିବା ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସୀମିତ କ୍ୟାରିଅର୍ ସୁଯୋଗ, ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ପରିଣାମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବଡ଼ ବ୍ୟବଧାନକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି ।

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭେଦ ରହିଛି।

ସମସ୍ତ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ୭୨% ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଯୁକ୍ତ । ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫ରେ ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨୬,୪୧୮ ଜଣ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୧୨,୩୨୪ ।

ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ଚଳିତ ବର୍ଷ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି ନିଯୁକ୍ତିରେ ୫.୨୭% ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମଗ୍ରିକ ସଂଖ୍ୟା ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା (ପିଏସୟୁ ) ଠାରୁ ବହୁ ପଛରେ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କର୍ମଚାରୀ ସଂଖ୍ୟାରେ କେବଳ ୧.୬୬% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି।

କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କର ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ଆକଳନ କଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ୧୮୪ଟି ସଂଗଠନ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ିଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବଢ଼ାଇଥିବା ବେଳେ ୨୪୭ଟି ସଂଗଠନରେ ନିଯୁକ୍ତି କମିଛି ଏବଂ ୨୧୨ଟି କମ୍ପାନୀରେ ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ଜଣେ ହେଲେ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କର୍ମଚାରୀ ନାହାନ୍ତି।

ଏହା ନିଯୁକ୍ତି ଓ ଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଚାଲୁଥିବା ଗଭୀର ପ୍ରଣାଳୀଗତ ବାଧାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ।

ମ୍ୟାଜିକ୍ ନମ୍ବର:-

ଯେଉଁ କମ୍ପାନୀମାନେ ଅତିକମ୍ ରେ ୧୦ ଜଣ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କର୍ମଚାରୀ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳର ସ୍ଥିରତା ଓ କର୍ମଚାରୀ ଧାରଣା କ୍ଷମତା ଅଧିକ ଭଲ ଦେଖାଯାଏ। ରିପୋର୍ଟ ଏହାକୁ “ମ୍ୟାଜିକ୍ ନମ୍ବର” ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଯେଉଁ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳର ସମାବେଶୀ ପରିବେଶ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ବଜାୟ ରହିଥାଏ ।

ଦାନଶୀଳତା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଧିକାରଭିତ୍ତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ:-

ଆରୋନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “କେବଳ ଦୟା ବା ଦାନଶୀଳତା ଭାବନା ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ସମାବେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ ।” ଭିନ୍ନକ୍ଷମତାକୁ ଦୟାର ବିଷୟ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତିଭା ବିକାଶର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଭବିଷ୍ୟତର କାର୍ଯ୍ୟଜଗତରେ ସଠିକ୍ ସମାବେଶ ତେବେ ସମ୍ଭବ, ଯଦି ଆମେ ପ୍ରତିଦିନ ସଚେତନ ଭାବରେ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ିମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବୁ।

ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ଅଧ୍ୟୟନ: –

ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିବା ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ିମାନଙ୍କ ମତାମତରୁ ଜଣାପଡେ଼ ୭୩% ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କର୍ମଚାରୀମାନେ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ସମାନ କାମ ପାଇଁ ସମାନ ଦରମା ପାଉନାହାନ୍ତି ।

୬୮% କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭାବେ ସୁଗମଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ।

ଅନେକ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶିକ୍ଷା ବା ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ନିମ୍ନସ୍ତରୀୟ କାମରେ ସୀମିତ ରଖାଯାଉଛି । ଅଦୃଶ୍ୟ ଭିନ୍ନକ୍ଷମତା ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅଧିକ ଅବହେଳିତ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପୂର୍ବାଗ୍ରହ ଓ ଅଜ୍ଞତାକାରଣରୁ ଅନେକ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଆରମ୍ଭରୁ ବାହାର ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ସଂଗଠନ ଗଠନରେ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ିଙ୍କ ସ୍ଥାନ:-

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି କର୍ମଚାରୀମାନେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ସଂଗଠନର ନିମ୍ନସ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇ ରହୁଛନ୍ତି । ମାର୍ଚ୍ଚିଂ ଶିପ୍‌ ଏହାକୁ “ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ି ପିରାମିଡ୍” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ପ୍ରବନ୍ଧନ ବା ଉଚ୍ଚପଦରେ ପିଡବ୍ଲୁଡ଼ିଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନଗଣ୍ୟ । ଅଧିକାଂଶ ନିଯୁକ୍ତି କେବଳ ବ୍ଲୁ-କଲାର୍ କାମରେ ସୀମିତ ଥିବା ବେଳେ ହ୍ୱାଇଟ୍-କଲାର୍ ଉଚ୍ଚପଦବୀରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଅତି କମ୍ ।